
Κανείς δεν σε ρώτησε αν ήθελες να έρθεις άντρας ή γυναίκα. Σου το ανακοίνωσαν. Και το ανακοίνωσαν επειδή ο πλανήτης είχε ανάγκη, όχι εσύ. Τα φύλα δεν είναι λεπτομέρεια της βιολογίας ούτε ατύχημα της φύσης. Είναι μηχανική. Είναι ο τρόπος που η γήινη Ουσία βρήκε για να κρατήσει τη ζωή σε λειτουργία πάνω σε αυτή τη συγκεκριμένη μπάλα από πηλό και νερό. Ο άνθρωπος, το γνωστό μας «δοχείο», ήρθε με ένα hardware σμιλεμένο από την Ανάγκη και ένα software γραμμένο από τους νόμους του τόπου. Η μορφή ακολουθεί τον σκοπό. Πάντα.
Η γυναίκα βγήκε περικαλυπτική, όχι αδύναμη, περικαλυπτική. Φτιάχτηκε για να περικλείει, να προστατεύει, να κρατά σταθερό το περιβάλλον μέσα στο οποίο θα ριζώσει η καινούργια ζωή. Πάνω της παίζεται η συνέχεια του είδους, οπότε το σώμα της αποφεύγει το ρίσκο ως δομική αναγκαιότητα, όχι ως αδυναμία. Το σώμα της, ο χαρακτήρας της, το βάθος του συναισθήματός της, όλα προέρχονται από αυτή τη μία εντολή. Ο άντρας πήρε το άλλο μισό: επέκταση, σύγκρουση, τροφή, περίφραξη. Βγαίνει έξω, τα βάζει με το περιβάλλον και γυρνά.
Δύο εργαλεία, μία δουλειά. Γι’ αυτό δεν χρειάστηκε ποτέ τρίτο φύλο: η πολικότητα αρσενικού-θηλυκού φτάνει για να παραχθεί η τάση που γυρίζει τον μύλο. Δεν βάζεις τρίτο πόλο σε μπαταρία που δουλεύει, το παιχνίδι της δημιουργίας είναι δυαδικό.
Και για να είμαι απολύτως σαφής, γιατί η παρεξήγηση έρχεται στο ίδιο σημείο κάθε φορά: δεν μιλώ για ιεραρχία. Μιλώ για λειτουργία. Το σφυρί δεν είναι ανώτερο από το αμόνι. Μπέρδεψέ τα και δεν φτιάχνεται τίποτα. Η Ανάγκη δεν είναι σεξιστής. Είναι μηχανικός, και οι μηχανικοί νοιάζονται για ακριβώς ένα πράγμα: αν δουλεύει το σύστημα.
Και προσοχή, δεν ισχύουν αυτά επειδή το θέλησε κάποιος Θεός με γένια. Ισχύουν επειδή έτσι ήταν ο πηλός. Η μορφή δεν κατεβαίνει από τον ουρανό, φυτρώνει από το έδαφος.
Τώρα φτάνουμε στο κομμάτι που κανείς δεν θέλει να ακούσει.
Η ηδονή δεν είναι δώρο. Είναι δόλωμα. Ένας μαγνητικός πόλος που σπρώχνει δύο πλάσματα το ένα πάνω στο άλλο, κόντρα στη θέλησή τους, πέρα από τη λογική τους, ώστε να εξυπηρετηθεί ένας νόμος που δεν τους ρώτησε ποτέ. Η φύση πληρώνει μπροστά, σε νόμισμα που δεν αρνείται κανείς, γιατί αν ήμασταν ειλικρινείς με τον εαυτό μας, λίγοι θα αναλάμβαναν αμισθί τη δουλειά της αναπαραγωγής. Το δόλωμα κρατά αδιάκοπη τη ροή της ενσάρκωσης. Και λειτουργεί. Για χιλιετίες λειτουργεί. Το πρόβλημα είναι ότι τα δολώματα έχουν ημερομηνία λήξης.
Κοίτα πού οδηγεί η τεχνολογία: η γέννηση κινείται σταθερά προς την εξωμήτριο διαδικασία. Τη μέρα που η αναπαραγωγή δεν θα περνά πια μέσα από δύο σώματα, ο νόμος του Hebb μπαίνει στο δωμάτιο: ό,τι δεν χρησιμοποιείται, σβήνει. Ο εγκέφαλος δεν συντηρεί γέφυρες απ’ όπου δεν περνά κανείς. Αν για αρκετές γενιές η ηδονή πάψει να εξυπηρετεί σκοπό, θα ατροφήσει σαν μυς κλεισμένος μέσα σε γύψο. Δεν θα την απαγορεύσει κανείς. Απλώς θα ξεχαστεί. Το δόλωμα που κρατούσε τον άνθρωπο να επιστρέφει για χιλιάδες χρόνια θα αποσυρθεί αθόρυβα, σαν προϊόν που σταμάτησε να πουλά.
Εδώ είναι η εκκωφαντική ειρωνεία: ολόκληρος ο πολιτισμός λάτρεψε το δόλωμα νομίζοντας πως είναι το ψάρι. Χτίσαμε ποίηση, πολέμους, θρησκείες και αυτοκρατορίες γύρω από μια χημική ανταμοιβή που σχεδιάστηκε αποκλειστικά για να μας χειραγωγεί. Δεν είναι ντροπή. Έτσι δουλεύει ακριβώς το δόλωμα: σε πείθει ότι αυτό είναι το νόημα. Πιστεύεις. Και δεν κοιτάς ποτέ πίσω από αυτό.
Αλλά πίσω από αυτό βρίσκεται το μόνο πράγμα που έχει σημασία.
Το να γεννηθείς άντρας ή γυναίκα σε έριξε σε συγκεκριμένο δρόμο, με συγκεκριμένα τείχη και συγκεκριμένα ανοίγματα φωτός. Αυτός ο δρόμος, με όλη του τη μονομέρεια και τη σκληρότητα, σου έδωσε κάτι που δεν αποκτάται αλλιώς: την εμπειρία του να είσαι ένα οριοθετημένο, ξεχωριστό «Εγώ». Αυτό είναι το τρόπαιο. Όχι το σώμα που θα σαπίσει, όχι οι ταυτότητες που μάζεψες στον δρόμο, όλα δανεικά, όλα επιστρέφονται μέχρι το τελευταίο γραμμάριο. Αυτό που μένει, το μόνο που αξίζει να κομιστεί πίσω, είναι η επίγνωση ότι αυτή η συγκεκριμένη σπίθα έπαιξε αυτόν τον συγκεκριμένο ρόλο και έμαθε στο πετσί της τι κοστίζει πραγματικά η λέξη «εγώ».
Κι αν δεν τη μαζέψεις; Αν περάσεις τη ζωή σου κυνηγώντας το δόλωμα και ξεχάσεις ολοκληρωτικά να γίνεις κάποιος; Τότε η σπίθα γυρνά πίσω σαν νερό στη θάλασσα. Χύνεται στη συλλογικότητα απ’ όπου ήρθε, χωρίς ατομική συνέχεια, χωρίς τίποτα που να καταγράφεται. Δεν τιμωρείσαι. Απλώς δεν υπήρξες αρκετά. Και αυτό, αν έχεις το θάρρος να το κοιτάξεις κατάματα, είναι χίλιες φορές πιο τρομακτικό από κάθε κόλαση που επινόησε ποτέ ανθρώπινος νους.
Στο τέλος παραδίδεις τα πάντα. Σώμα, ορμόνες, φύλο, όνομα, ρόλο. Όλα επιστρέφονται. Μένει μία λέξη. Όχι αυτή που σε φωνάζανε, όχι αυτή που σκαλίζεται στην πέτρα. Μένει το «ΕΓΩ ΕΙΜΙ». Είναι το μοναδικό διαβατήριο που σε περνά την πύλη, και κανείς δεν το σφραγίζει για λογαριασμό σου. Το γράφεις μόνος σου, με τη ζωή σου, και ελέγχεται όχι από τη λέξη αλλά από την ενέργεια που την κουβαλά. Οι φύλακες της ύπαρξης δεν εξαπατώνται. Καταλαβαίνουν αμέσως αν λες αλήθεια ή φοράς άλλη μια μάσκα.
"Τα φύλα ήταν σκαλωσιά, η ηδονή ήταν δόλωμα, και η ζωή ήταν εξεταστικό κέντρο. Όλα προσωρινά."
—ΠΑΝΟΣ ΣΑΚΕΛΗΣ
Μπορείτε πάντα να επικοινωνήσετε με τον Συγγραφέα. Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα και θα σας απαντήσουμε το συντομότερο δυνατό.